دندانهای سالم و تمیز، کلید لبخندی زیبا و اعتماد به نفس هستند. پشت دندانها، جایی که دسترسی به آن دشوار است، اغلب محل تجمع مواد غذایی و باکتریها میشود که میتواند سلامت دهان را تهدید کند. بسیاری به دنبال روشهای خانگی برای تمیز کردن این نواحی هستند تا ظاهری بهداشتی داشته باشند. اما آیا این روشها واقعاً کارآمد و بیخطر هستند؟ این مقاله به بررسی راهکارهای خانگی برای تمیز کردن پشت دندانها، نکات ایمنی و محدودیتهای آنها میپردازد. شاید این روشها ساده به نظر برسند، اما آگاهی از نحوه صحیح استفاده و مشاوره با دندانپزشک میتواند سلامت دهان شما را حفظ کند.
جرم دندان چیست و چرا باید آن را از بین برد؟
جرم دندان لایهای سخت و زرد است که بر اثر تجمع از باکتریها، بزاق و ذرات غذا روی دندان به وجود میآید. جرم به وجود آمده معمولاً در خط لثه و پشت دندانها جمع میشود و با مسواک زدن معمولی از بین نمیرود. این ماده محیطی برای رشد باکتریها فراهم میکند که میتواند به پوسیدگی دندان، بیماری لثه و حتی از دست دادن دندان منجر شود. در نتیجه هر چه سریعتر باید جرم به وجود آمده را حذف کرد تا مشکلات جدی را برای فرد به وجود نیاورد.
روش های جرم گیری دندان خانگی
روشهای خانگی برای از بین بردن جرمهای دندان وجود دارد، به یاد داشته باشید که این روشها به مینای دندان یا لثه آسیبی وارد نکنند.
مسواک زدن منظم با تکنیک صحیح
مسواک زدن دو بار در روز با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید همراه با نخ دندان، پلاک را قبل از تبدیل شدن به جرم سخت حذف میکند. تمرکز بر پشت دندانها و خط لثه با حرکات دایرهای ملایم مهم است.

جوش شیرین
جوش شیرین (بیکربنات سدیم) به دلیل خاصیت سایندگی ملایم میتواند لکهها و پلاک نرم را از بین ببرد. مخلوط جوش شیرین با آب را هفتهای یکبار روی مسواک بمالید و به آرامی مسواک بزنید.
شستشو با دهانشویه آنتیباکتریال
دهانشویههای حاوی کلرهگزیدین یا فلوراید میتوانند باکتریهای دهان را کاهش دهند و از تشکیل پلاک جلوگیری کنند. شستشوی روزانه به مدت ۳۰ ثانیه، به ویژه در نواحی پشت دندانها، به پاکسازی کمک میکند. انتخاب دهانشویه مناسب با مشورت دندانپزشک بهتر است.
سرکه سیب
سرکه سیب به دلیل خاصیت اسیدی ملایم میتواند پلاک نرم را حل کند و باکتریها را کاهش دهد. یک قاشق چایخوری سرکه سیب را با آب مخلوط کنید و هفتهای یکبار به مدت ۳۰ ثانیه شستشو دهید، سپس دهان را با آب بشویید.
برگهای درخت گردو یا نعناع
برگهای نعناع یا گردو به دلیل خواص ضدباکتریایی میتوانند به کاهش پلاک و تازه کردن دهان کمک کنند. جویدن چند برگ تازه روزانه میتواند به تمیز کردن پشت دندانها کمک کند.
پوست پرتقال
پوست پرتقال حاوی ترکیبات طبیعی مانند لیمونن است که میتواند لکههای سطحی را کاهش دهد. پوست تازه پرتقال را به آرامی روی پشت دندانها بمالید و سپس با آب بشویید.
روغن نارگیل
روغن نارگیل به دلیل خواص ضدمیکروبی میتواند باکتریهای دهان را کاهش دهد و از تشکیل پلاک جلوگیری کند. روزانه ۱ قاشق غذاخوری روغن نارگیل را به مدت 10 تا 15 دقیقه در دهان بچرخانید.
[مطالعه بیشتر: رفع بوی بد دهان]
راهکارهای جلوگیری از تشکیل پلاک و جرم دندان
مؤثرترین و ایمنترین روش “جرم گیری در خانه”، در واقع پیشگیری از تشکیل آن است. با رعایت یک روتین بهداشتی دقیق، میتوانید به طور کامل از سخت شدن پلاک جلوگیری کنید.
- مسواک زدن صحیح و اصولی: مسواک را با زاویه ۴۵ درجه نسبت به خط لثه نگه دارید و با حرکات کوتاه و ملایم تمام سطوح دندان را تمیز کنید. برای پشت دندانهای جلویی، مسواک را عمودی نگه دارید و با نوک آن بالا و پایین بکشید.
- استفاده روزانه از نخ دندان: این کار برای حذف پلاک از بین دندانها و زیر خط لثه، جایی که مسواک به آن دسترسی ندارد، حیاتی است.
- انتخاب خمیردندان مناسب: از خمیردندانهای حاوی فلوراید و ترکیبات ضد جرم استفاده کنید، چرا که به جلوگیری از سخت شدن پلاک کمک میکنند.
- رژیم غذایی: مصرف مواد قندی و نشاستهای را محدود کنید. این مواد غذایی، خوراک اصلی باکتریهای تولید کننده پلاک هستند.
- نوشیدن آب کافی: نوشیدن آب، به خصوص بعد از وعدههای غذایی، به شستشوی ذرات غذا و باکتریها از محیط دهان کمک میکند.
- مراجعه منظم به دندانپزشک: چکاپهای شش ماهه به دندانپزشک اجازه میدهد تا قبل از اینکه پلاک به جرم تبدیل شود، آن را تمیز کند.

سخن پایانی
حفظ سلامت دهان و تمیز نگه داشتن پشت دندانها برای داشتن لبخندی زیبا و جلوگیری از مشکلات دهانی حیاتی است. روشهای خانگی میتوانند به کاهش تجمع مواد مضر و بهبود بهداشت دهان کمک کنند، اما باید با دقت انجام شوند تا به دندانها آسیب نرسد.
سوالات متداول
آیا میتوانم با یک وسیله تیز جرم پشت دندانم را خودم بتراشم؟
خیر، هرگز این کار را نکنید. این کار به شدت خطرناک است و میتواند باعث خراشیدگی دائمی مینای دندان، آسیب به لثه، خونریزی و عفونت شود.
هر چند وقت یکبار باید از روشهای خانگی استفاده کرد؟
مسواک و نخ دندان روزانه توصیه میشوند. روشهایی مانند جوش شیرین یا سرکه سیب حداکثر هفتهای یکبار استفاده شوند. استفاده بیش از حد میتواند به دندانها آسیب بزند.
آیا جرمگیری خانگی میتواند جایگزین دندانپزشک شود؟
خیر، روشهای خانگی مکمل هستند و جرمهای سخت را حذف نمیکنند. جرمگیری حرفهای برای سلامت کامل دهان ضروری است. حداقل سالی دو بار به دندانپزشک مراجعه کنید.
چرا پشت دندانها بیشتر جرم میگیرند؟
پشت دندانها به دلیل دسترسی سختتر، کمتر تمیز میشوند و پلاک در آنجا تجمع میکند. مسواک زدن صحیح و نخ دندان کشیدن این مشکل را کاهش میدهد.
منابع:
