کج بودن دندانها یکی از مشکلات رایجی است که ریشه در بچگی هر فرد دارد؛ پس پیش از هرچیز، باید علت کج شدن دندان کودکان را بررسی کنیم. این مشکل علاوه بر اینکه تاثیر منفی بر روی زیبایی ظاهری و لبخند فرد میگذارد، میتواند سلامتی دندانها را نیز به خطر بیندازد. چراکه نامرتبی دندانها در رعایت بهداشت از قبیل مسواک زدن و استفاده از نخ دندان اختلال ایجاد میکند و باعث پوسیدگی، التهاب لثه و حتی از دست دادن دندان میشود.
در این مقاله دلایل کج شدن دندان کودک را معرفی و بهطور کامل توضیح میدهیم. همچنین روشهای پیشگیری و درمان این مشکل را بررسی خواهیم کرد. پس اگر نگران کج بودن دندان فرزند خود هستید و به دنبال راهی برای درمان میباشید، حتما تا انتهای این مطلب را مطالعه کنید.
علت کج شدن دندان کودکان چیست؟
چرا دندان کودکان کج در می اید؟ این سوال پرتکرار والدین نگرانی است که نمیخواهند زیبایی و سلامت فرزندشان به خطر بیفتد. به طور کلی علت کج شدن دندان کودکان ریشه در موارد زیر دارد:
1. ژنتیک
بسیاری از کودکانی که دندانهای کج دارند، این مشکل را از والدین خود به ارث بردهاند. به عبارتی اگر پدر یا مادر دندانهای نامرتبی داشته باشند، احتمال اینکه فرزندشان نیز با این مشکل روبرو شود بسیار زیاد است. همچنین طبق تحقیقات انجام شده، مشخص شده است که که مسائل محیطی مانند مصرف دخانیات یا سوء تغذیه مادر نیز میتواند باعث رشد نامناسب و کج شدن دندانها شود.
خوشبختانه برای رفع این مشکل، راهحلهای موثری مانند ارتودنسی نامرئی وجود دارد که میتوان از آنها برای اصلاح کج بودن دندان کودک بهرهمند شد.
2. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان
بیشترین علت کج شدن دندان کودکان مربوط به همین مسئله است. از آنجایی که اغلب بچهها بهخوبی نمیتوانند دندانهای خود را تمیز کنند، به مرور باکتریها زیر لثه جمع شده و باعث التهاب آن میشوند. وقتی التهاب لثه شدت یابد، استخوان فک ضعیف شده و درنهایت دندانها کج و نامرتب میشوند. خوشبختانه مسواک زدن منظم با خمیردندان حاوی فلوراید و استفاده از نخ دندان، میتواند از بروز این مشکل جلوگیری نماید. بهتر است والدین در ابتدا به کودکان خود در این زمینه کمک کنند.
3. مکیدن انگشت شست
شاید بتوان گفت اصلیترین علت کج شدن دندان کودکان، مکیدن انگشت شست است. این کار اگر پس از درآمدن دندانهای شیری یا رویش دندانهای دائمی ادامه یابد، میتواند به دندانها و فک کودک آسیب بزند. در واقع مکیدن طولانیمدت، با فشار مداوم باعث ضعیف شدن استخوان فک و کج شدن دندانها میشود. این مشکل اغلب به صورت بیرون زدگی دندانهای جلویی (دندانهای خرگوشی)، فاصله افتادن بین فک بالا و پایین خود را نشان میدهد.
4. فشار دادن دندانها با زبان
این دلیل کج شدن دندان بچه ها زمانی رخ میدهد که زبان در موقعیت صحیح خود قرار ندارد، بنابراین مدام از پشت به دندانها فشار وارد میکند. این اتفاق در طول زمان باعث کج و نامرتب شدن دندانها میشود.
اگر این مشکل حتی در دوران نوجوانی نیز ادامه یابد، عواقب آن میتواند جدیتر باشد. چراکه در این سنین، فشار مداوم زبان نه تنها بر دندانها، بلکه بر استخوانهای فک و حتی حالت کلی صورت نیز تاثیرگذار خواهد بود و میتواند باعث تغییر در شکل و ساختار آنها شود.
5. افتادن زودهنگام دندانهای شیری
دندانهای شیری نقش بسیار مهمی در رشد و سلامت کودک ایفا میکنند؛ آنها نه تنها به جویدن غذا و صحبت کردن کمک میکنند، بلکه فضای لازم برای رویش دندانهای دائمی را فراهم میکنند. برخی از والدین هیچ توجهی به از دست دادن زودهنگام دندانهای ندارند و فکر میکنند مسئله مهمی نیست. اما اگر دندان شیری زودتر از موعد بیفتد، یک جای خالی برای مدت طولانی در لثه ایجاد خواهد شد. در این شرایط، دندانهای کناری به سمت این فضای خالی حرکت میکنند.
این اتفاق هم دندانهای کناری را کج میکند و هم فضای لازم برای درآمدن دندان دائمی زیرین را پر کرده و نابود میکند. در نتیجه، این کمبود فضا میتواند باعث شود دندان دائمی به صورت کج، نهفته یا در جای نامناسبی رشد کند. بنابراین، مراقبت از دندانهای شیری و حفظ آنها تا زمان افتادن طبیعیشان، اهمیت زیادی دارد.
6. رژیم غذایی نامناسب
علت کج شدن دندان کودکان در برخی موارد با تغذیه آنها مرتبط است. هنگامی که بچهها به اندازه کافی ویتامین و مواد معدنی و مغذی مصرف نمیکنند، دچار مشکلات زیادی خواهند شد. این مشکلات شامل کج شدن دندانها، ضعیف شدن ساختار فک و حتی شکنندگی استخوانها است. برای مثال، کمبود کلسیم و ویتامین D موجب تاخیر در رویش دندانهای کودک و کج شدن آنها میشود.
برای راهنمایی بیشتر و جلوگیری از این اتفاق، توصیه میکنیم حتما مقاله مواد غذایی برای جلوگیری از پوسیدگی دندان را در سایت ما مطالعه کنید.
به نقل از سایت lunapediatricdentistry، اگر مادر در دوران بارداری تغذیه مناسبی نداشته باشد، کمبود مواد مغذی در بدن او بر روی جنین تاثیر میگذارد و در آینده منجر به کج شدن دندانهای کودک میشود.
7. آسیب و ضربه
آسیبهایی مانند ضربه به صورت، میتواند باعث لق شدن یا از دست دادن دندانها شود. اگر این مشکل درمان نشود، دندانهای مجاور شروع به حرکت به سمت جای خالی میکنند تا آن فضا را پر کنند. در نتیجه این جابجایی، باعث کج شدن و به هم ریختن نظم کل دندانها خواهد شد.
حال که متوجه شدید علت کج شدن دندان کودکان به چه مواردی مربوط میشود، وقت آن رسیده با نحوه جلوگیری از این اتفاق نیز آشنا شوید.
اقدامات پیشگیرانه برای کج شدن دندان کودکان
خوشبختانه مداخله زودهنگام، اصلاح عادات نادرست و پیروی از یک رژیم غذایی سالم میتواند به جلوگیری از کج شدن دندان کودکان کمک کند. بهترین روشهای پیشگیری به شرح زیر میباشد:
- ارزیابی اولیه ارتودنسی
برخی از والدین فکر میکنند که معاینه ارتودنسی تنها در سنین نوجوانی و پس از رشد دندانهای دائمی ضرورت دارد. اما واقعیت این است که بهترین زمان برای اولین معاینه ارتودنسی، حدودا در سن ۷ سالگی است. در این سن که دندانهای آسیاب کودک در میآید، یک فرصت طلایی برای متخصص ارتودنسی است که تا پیش از اینکه مشکل جدی شود، نشانههای اولیه ایرادات فک و نامرتبی دندانها را تشخیص داده و درمان کند.
- جلوگیری از عادات بدی که کودکان انجام میدهند
همانطور که گفتیم مکیدن انگشت شست از علت کج شدن دندان کودکان محسوب میشود. بنابراین اگر شاهد چنین اتفاقی بودید، فرزند خود را قانع کنید که این کار را انجام ندهد. همچنین در رابطه با رعایت بهداشت دهان و دندان، کودک را یاری نمایید تا اشتباهات خود را در این زمینه رفع کند.
- داشتن رژیم غذایی سالم
یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی مناسب و اجتناب از غذاها و نوشیدنیهای شیرین، میتواند سلامت دهان و دندان را حفظ کرده و به رشد سالم دندانها کمک کند. بهتر است از همان سنین پایین، فرزند خود را به عادات غذایی سالم تشویق کنید تا از پوسیدگی دندانها، التهاب لثه و سایر مشکلات بهداشت دهان و دندان که میتوانند بر کج شدن دندانها تاثیر بگذارند، جلوگیری شود.
کلام نهایی
در این مقاله با علت کج شدن دندان کودکان و نحوه جلوگیری از آن آشنا شدیم. همواره توجه داشته باشید که فرزندتان عادات سالمی در پیش بگیرد و به دندانهایش آسیبی نرساند. اما اگر نتوانستید پیشگیریهای لازم را انجام دهید و دندان کودک کج شد، بهتر است هرچه سریعتر به دندانپزشک مراجعه نمایید تا پیش از نامرتب شدن کل دندانها و آسیب به ساختار فک، این مشکل را اصلاح کند.
سوالات متداول
1.چرا دندان بچه ها کج می شود؟
این مشکل ریشه در علل مختلفی از جمله ژنتیک، سوتغذیه، مکیدن انگشت شست، افتادن زود هنگام دندانهای شیری و… دارد که باید از آنها جلوگیری شود.
2. کج شدن دندان کودکان چگونه درمان می شود؟
اگر کج بودن دندانها جدی بود، بهترین روش درمان ارتودنسی است. اما با اینحال تشخیص بهترین راه درمان با توجه به علت کج شدن دندان کودکان برعهده متخصص میباشد.
3. آیا مکیدن انگشت دندانهای کودک را کج میکند؟
بله؛ این یک عادت غلط است که باید جلوی آن گرفته شود؛ وگرنه منجر به کج شدن دندانها میشود.
از چه سنی میشه دندان بچه ها رو ارتودنسی کرد؟
سلام
باید فرزندتون رو پزشک معاینه کنه
اما به طور کلی ، بهترین سن برای ارزیابی اولیه ارتودنسی در کودکان ۷ سالگی است. اما زمان شروع درمان اصلی بسته به نوع مشکل فکی یا دندانی متفاوت است؛ معمولاً بین ۹ تا ۱۴ سالگی، زمانی که بیشتر دندانهای دائمی درآمدهاند، سن مناسبی برای شروع درمان ثابت در نظر گرفته میشود.