بررسی کامل مضرات قهوه بر سلامت بدن

قهوه یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌های دنیاست که میلیون‌ها ایرانی نیز آن را مصرف می‌کنند. اما آیا می‌دانستید که این نوشیدنی خوش‌بو می‌تواند به بدن شما آسیب بزند؟ مصرف روزانه و بیش از اندازه قهوه عوارضی دارد که بسیاری از افراد از آن اطلاعی ندارند. در این مطلب، به طور کامل به مضرات قهوه می‌پردازیم و بر اساس یافته‌های علمی، پاسخ همه سوالات رایج شما را می‌دهیم.

چرا مصرف زیاد قهوه می‌تواند مضر باشد؟

ماده اصلی موجود در قهوه کافئین است که سیستم عصبی مرکزی را تحریک می‌کند. کافئین به مدت‌ طولانی در بدن باقی می‌ماند، برای مثال اگر شما ساعت ۲ ظهر قهوه بنوشید، بدنتان تا نصف شب هنوز تحت تاثیر این نوشیدنی قرار دارد. بنابراین، نوشیدن قهوه در هنگام ظهر یا عصر می‌تواند خواب شبانه را مختل کند.
کافئین موجود در قهوه به علت داشتن ترکیباتی مثل تانن‌ها خاصیت اسیدی دارد که همین موضوع ممکن است باعث تحریک دستگاه گوارش بسیاری از افراد شود. بنابراین، همه عوارض قهوه فقط به کافئین محدود نمی‌شود.
بر اساس تحقیقات مجله Lancet مصرف بیش از ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین (معادل سه فنجان قهوه) ریسک بیماری‌های قلبی را تا حدود زیادی افزایش می‌دهد.

دکتر فاطمه احمدی، متخصص تغذیه از دانشگاه تهران، در مورد مضرات قهوه می‌گوید:

قهوه مانند شمشیری دو لبه عمل می‌کند. انرژی موقتی می‌دهد، اما در بلندمدت به غدد فوق کلیوی فشار وارد می‌کند و کیفیت خواب را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. توصیه من، محدود کردن مصرف قهوه به حداکثر دو فنجان در روز است.

تاثیر قهوه بر خواب و اعصاب

مصرف قهوه در ساعات پایانی روز می‌تواند خواب را مختل کند و علت خستگی اول صبح در بسیاری از افراد باشد. کافئین گیرنده‌های آدنوزین که احساس خستگی را ایجاد می‌کنند، مسدود کرده و باعث به تاخیر انداخت خواب افراد یا جلوگیری از خواب عمیق می‌شود. در نتیجه، کیفیت خواب به شدت کاهش می‌یابد. بر اساس مطالعات مجله Sleep Journal خیلی از افرادی که روزانه بیش از دو فنجان قهوه می‌نوشند، از بی‌خوابی مزمن رنج می‌برند.

به نقل از دکتر محمد رضایی، متخصص قلب و عروق:

بیماران با فشار خون بالا باید از مصرف قهوه اجتناب کنند، زیرا نیم ساعت پس از مصرف، فشار خون افزایش می‌یابد و احتمال سکته افزایش می‌یابد.

مصرف مداوم قهوه در برخی افراد، ممکن است باعث افزایش اضطراب، تپش قلب، بی‌قراری یا حتی حملات پانیک شود.

اثر قهوه بر دندان‌ها و استخوان‌ها

اسیدی بودن قهوه، در فرسایش مینای دندان تاثیر بسزایی دارد، مخصوصا اگر بهداشت دهان رعایت نشود. یکی دیگر از مشکلات شایع مصرف قهوه تغییر رنگ دندان‌ها است. علاوه بر این، مصرف زیاد قهوه، جذب کلسیم را کاهش و دفع آن را افزایش می‌دهد، در نتیجه، زنان یائسه یا افرادی که در معرض پوکی استخوان هستند بهتر است از نوشیدن آن پرهیز کنند. در جدول زیر مقایسه‌ای از فرسایش مینای دندان در اثر نوشیدنی‌های مختلف آمده است:

مشکلات گوارشی مرتبط با قهوه

افراد مبتلا به رفلاکس معده، سوزش سر دل، زخم معده یا سندرم روده تحریک‌پذیر، پس از نوشیدن قهوه علائم شدیدتری تجربه می‌کنند. قهوه ترشح اسید معده و حرکات روده را افزایش می‌دهد که این امر منجر به اسهال یا دل‌پیچه در بعضی از افرادمی‌شود.

تاثیر قهوه بر هورمون‌ها، باروری و پوست

مصرف زیاد قهوه سطح هورمون کورتیزول (استرس) را بالا نگه می‌دارد. افزایش این هورمون باعث ایجاد مشکلاتی مثل تجمع چربی شکمی، ریزش مو، بی‌نظمی قاعدگی و خستگی مزمن می‌شود.
در دوران بارداری، حساسیت بدن به کافئین بیشتر است و به همین دلیل توصیه می‌شود مصرف قهوه در این دوران به حداقل برسد.
نوشیدن قهوه جذب بسیاری ازریزمغذی‌ها مثل آهن و ویتامین‌های گروه B را کاهش می‌دهد و تاثیر منفی روی سلامت پوست، انرژی بدن و حتی روند پیری پوست دارد. مصرف زیاد قهوه می‌تواند در بعضی افراد باعث ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی پوست شود.
همچنین، نوشیدن مداوم قهوه باعث التهاب بدن و فشار به مفاصل شده که در افراد مبتلا به آرتروز منجر به تخریب سریع غضروف مفاصل می‌شود.

چه کسانی بهتر است مصرف قهوه را ترک یا محدود کنند؟

افراد دارای شرایط زیر، باید مصرف قهوه را محدود کنند و یا نوشیدنی‌های دیگری مصرف کنند:

• زنان باردار
• افراد مبتلا به فشار خون بالا یا بیماری‌های قلبی
• کسانی که رفلاکس یا مشکلات معده دارند.
• کودکان و نوجوانان
• افرادی که اضطراب شدید دارند.

وابستگی به قهوه و علائم قطع مصرف آن

بسیاری از افراد ناخودآگاه به کافئین وابسته می‌شوند و در صورتی که مصرف قهوه را به طور ناگهانی قطع کنند، دچار علائمی مثل سردرد، خستگی، کاهش تمرکز و تحریک‌پذیری می‌شوند. این علائم معمولا موقتی هستند، اما نشان می‌دهند که بدن به کافئین عادت کرده است.  استفاده از مکمل برای افزایش انرژی به جای قهوه می‌تواند عوارض کمتری داشته باشد. در این جدول مضرات قهوه را بر اساس مقدار مصرف آورده شده است:

جایگزین‌های ملایم‌تر برای قهوه

برای افرادی که به دنبال کاهش مصرف قهوه هستند، گزینه‌هایی مثل چای سبز، چای ماچا، دمنوش‌های گیاهی (نعنا، بابونه، زنجبیل) یا مقدار کمی کاکائو تلخ می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. شما با  انتخاب بهترین دمنوش برای رفع خستگی به کاهش استرس و بهبود انرژی روزانه خود کمک می‌کنید.

کلام آخر

در این مقاله مضرات قهوه را به طور کامل بررسی کردیم  و دانستیم که  نوشیدن قهوه کاملا بی‌ضرر نیست. مصرف زیاد و مداوم این نوشیدنی می‌تواند باعث بروز مشکلات خواب، اعصاب، گوارش، استخوان‌ها و تعادل هورمونی شود. شما با رعایت تعادل در مصرف و زمان این نوشیدنی (دو فنجان صبحگاهی)، می‌توانید از فواید آن بهره‌مند شده و عوارض آن را کاهش دهید. اگر پس از نوشیدن قهوه دچار علائم آزاردهنده می‌شوید، بهتر است مصرف آن را کاهش دهید یا با پزشک مشورت کنید.