سردی دست و پا در روزهای سرد طبیعی است و میتوان با گرم کردن فضای داخلی و پوشیدن جوراب و لباسهای ضخیم، سرما را به حداقل رساند. اما برای برخی افراد به طور دائم احساس سردی در دست و پای خود دارند که با علائم دیگری همچون گزگز، تغییر رنگ، ورم و… نیز همراه است. علت سردی دائمی دست و پا چیست؟
هنگامی که دست و پاهای فرد مدام سرد میشود، احتمالا این مشکل به کمخونی، استرس، دیابت، فشار خون بالا، کلسترول بالا، بیماری قلبی و یا چیزهای دیگر مربوط میباشد. به همین دلیل تصمیم گرفتهایم در مقاله پیش رو تمام دلایل سردی دست و پا را مورد بررسی قرار داده و راههای درمان آن را نیز معرفی نماییم. پس تا انتهای این مطلب از مجله تندرستی ها همراه ما باشید.
علت سردی دست و پا چیست؟
سردی دست و پاها یک واکنش طبیعی به سرما محسوب میشود. با این حال، گاهی اوقات علت سردی دائمی دست و پا میتواند ناشی از یک بیماری باشد که نیاز به درمان دارد. بیماریهایی مانند دیابت و کمخونی از علائم شایع این اتفاق هستند. دلایل متعدد دیگری نیز وجود دارد که در ذیل آنها را معرفی و توضیح میدهیم:
فقر آهن و کم خونی
کمخونی بیماریای است که در صورت کمبود گلبولهای قرمز خون رخ میدهد. هنگامی که این بیماری شدید باشد، باعث احساس سرما و ضعف میشود. در نتیجه؛ کمخونی ناشی از فقر آهن به عنوان عامل سردی دستها و پاها شناخته میشود. در چنین شرایطی باید مقدار مصرف آهن خود را بالا برده و تغذیه مناسبی داشته باشید.
کمبود ویتامین B12
علت سردی دائمی دست و پا که اغلب مواقع از دید افراد پنهان میماند، کمبود ویتامین B12 است. اگر میزان این ویتامین در بدن کافی نباشد، ممکن است گلبولهای قرمز خون سالم کافی برای گردش اکسیژن در سراسر بدن خود نداشته باشید. این اتفاق میتواند باعث لرز و سردی، به خصوص در دستها و پاها شود.
کمکاری تیروئید
کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید هورمون بسیار کمی ترشح میکند و این وضعیت باعث اختلال در متابولیسم بدن میشود. از آنجا که متابولیسم هم ضربان قلب و هم دمای بدن را کنترل میکند، کمکاری تیروئید میتواند گردش خون را کاهش داده و باعث سردی دستها و پاها شود. برای جلوگیری از این عوارض، شناخت علایم کم کاری تیرویید و جلوگیری از پیشرفت آنها ضروری است.
گردش خون ضعیف
شایعترین علت سردی دائمی دست و پا، گردش خون ضعیف است. هنگامی که خون به اندازه کافی در بدن گردش نمیکند، این جریان به اندامهایی مانند دست و پاها نخواهد رسید و در نتیجه آنها خنکتر از بقیه بدن میمانند. گردش خون ضعیف میتواند دلایل مختلفی داشته باشد که مهمترین آن سبک زندگی بیتحرک یا عدم فعالیت مانند نشستن پشت میز در تمام طول روز است. این مسئله میتواند گردش خون در دست و پاها را کاهش داده و باعث سردی آنها شود.
کم آبی بدن
وقتی بدن مایعات کافی دریافت نمیکند، حفظ دمای طبیعی دشوار میشود و میتواند منجر به هایپرترمی شود. هایپرترمی علائمی شبیه تب و لرز ایجاد میکند. به همین دلیل کمآبی شدید میتواند علت سردی دائمی دست و پا باشد. علائم کمآبی شامل ادرار زرد تیره، سرگیجه، خستگی یا خشکی دهان و لبها است که در صورت مشاهده آنها، بهتر است میزان مصرف مایعات، خصوصا آب را افزایش دهید.
دیابت
سردی دائمی دست و پا در بیشتر مواقع اولین نشانه دیابت محسوب میشود. این بیماری میتواند باعث کمخونی، مشکلات کلیوی و گردش خون شود و در نتیجه احساس سرما را در بدن افزایش دهد. همچنین، افزایش مکرر سطح قند خون باعث انقباض رگهای خونی و کاهش جریان خون به بافتها شده و منجر به سردی دست و پاها میشود. بنابراین باید سطح قند خون خود را ثابت و تا حد امکان نزدیک به حالت عادی نگه دارید و مرتبا آن را کنترل کنید.
استرس
یکی از اثرات استرس این است که باعث سردی دست و پاها میشود. به ویژه افرادی که مضطرب هستند و مدام با استرس دست و پنجه نرم میکنند، اغلب اوقات اندامهای بدن آنها سرد میباشد.
با توجه به تحقیقات انجام شده در سایت tuasaude، استرس میتواند باعث آزاد شدن کورتیزول، آدرنالین و نورآدرنالین در خون شود که رگهای خونی را منقبض کرده و گردش خون را کاهش میدهد. همه اینها میتوانند در افزایش فشار خون نقش داشته باشند که رسیدن خون به دستها و پاها را دشوارتر میکند.
بیماری رینود
علت سردی دائمی دست و پا در برخی موارد مربوط به بیماری رینود میباشد. وقتی افراد مبتلا به رینود در معرض هوای سرد یا استرس زیاد قرار میگیرند، شریانهای دست و پا منقبض میشوند و جریان خون را محدود میکنند. در نتیجه این اتفاق، انگشتان دست و پا به شدت سرد شده و حتی در بیشتر موقع تغییر رنگ نیز میدهند.
سیگار کشیدن
سیگار باعث انقباض رگهای خونی و تجمع پلاکهای چربی در امتداد شریانها میشود. این عوامل میتوانند گردش خون و رسیدن خون به اندامهایی مانند دستها و پاها را دشوارتر کنند و باعث سردتر شدن آنها شوند.
جدا از این موارد، دلایل بسیار دیگری نیز برای سردی دست و پاها وجود دارد که عبارتند از:
- اختلالات هورمونی
- فشار خون بالا
- برخی از داروهای مورد استفاده برای فشار خون بالا یا میگرن
- اختلالات خودایمنی مانند لوپوس
برای تشخیص دقیق علت سردی دائمی دست و پا، خصوصا در افرادی که سرمای شدیدی مانند یخزدگی را تجربه میکنند، توصیه میشود برای انجام چک آپ سالانه به پزشک مراجعه کنند.
درمان فوری سردی دست و پا
درمان سردی دست و پا پس از شناسایی علت اصلی تعیین میشود. برای مثال اگر سردی ناشی از گردش خون ضعیف یا بیماری قلبی باشد، ورزش منظم برای بهبود این وضعیت توصیه میشود؛ و یا اگر علت سردی دائمی دست و پا بخاطر بیماریهایی مانند کمکاری تیروئید یا کمخونی باشد، باید داروهای مخصوصی مصرف کرد.
با اینحال برخی درمان های فوری برای سردی دست و پا وجود دارد که میتوانید از آنها برای گرم کردن بهرهمند شوید:
| نوع درمان | توضیحات |
| گرم کردن مستقیم دست و پا | با پوشیدن جوراب و دستکش گرم و یا استفاده از کیسه آب گرم و پتو. |
| ورزش | انجام حرکاتی مانند درجا زدن، پروانه زدن و یا درازنشست. |
| ماساژ برای درمان سردی دست و پا | با حرکات دورانی همراه فشار ملایم؛ بهتر است از روغن زیتون نیز استفاده کنید. |
| حمام | قرار دادن دست و پا در یک لگن آب گرم به مدت حداقل یک ربع |
با انجام این روشهای ساده، حتی بدون نیاز به دانستن علت سردی دائمی دست و پا، میتوانید خیلی سریع گرم شوید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم
اگر علت سردی دائمی دست و پا را نمیدانید و علائمی مانند موارد زیر را دارید، مراجعه به پزشک ضروری خواهد بود:
- سفیدی نوک انگشتان دست یا پا
- تورم در پاها و ساق پا
- سوزن سوزن شدن دست و پا
- درد ساق پا هنگام راه رفتن
- افزایش ضربان قلب
- خستگی مکرر
در صورت مشاهده این علائم و ادامه دار بودن آنها، باید به پزشک مراجعه کنید تا از عوارض بیماری جلوگیری نماید. اگر سابقه خانوادگی نارسایی قلبی، گردش خون ضعیف، کم کاری تیروئید یا دیابت دارید، باید به پزشک خود اطلاع دهید، زیرا این موارد میتوانند به شکل ژنتیکی منتقل شوند.
کلام نهایی
در این مقاله مهمترین دلایل سردی دست و پا را مورد بررسی قرار دادیم. اگر حتی در روزهایی که هوا گرم است دست و پایتان مدام احساس سرما میکند، یعنی مشکلی در بدن شما وجود دارد. بنابراین توصیه میکنیم برای تشخیص دقیق علت سردی دائمی دست و پا سریعا به پزشک مراجعه کنید تا درمانهای تخصصی و مرتبط را توضیح دهد.
سوالات متداول
1. چرا دست و پاهام سرده؟
برخی از مواردی که میتوانند باعث سردی پاها شوند شامل کمخونی، دیابت، استرس، کم کاری تیروئید، گردش خون پایین، پریودی در خانمها و رینود است.
2. آیا سردی دست و پا میتواند ناشی از کمخونی باشد؟
بله، در بیشتر مواقع علت اصلی سردی دست و پا مربوط به همین مسئله است. به ویژه کمخونی ناشی از فقر آهن، میتواند با جلوگیری از رسیدن اکسیژن کافی به بافتها، باعث احساس سرما در بدن شود.
3. دلیل سردی دست و پا در بدن زنان چیست؟
رایجترین دلایل عبارتند از: تغییرات هورمونی، اختلالات تیروئید، دوره قاعدگی و کم خونی.
