آسیبهای ورزشی زانو | علل، علائم و راههای درمان
زانوها، یکی از مهمترین اعضای بدن هستند که اغلب تا زمانی که آسیب ندیدهاند و درد نمیکنند، از اهمیت آنها برای بدن خود غافل هستیم. سالمندان و کسانی که در ورزش دچار آسیبدیدگی زانو شدهاند، قدر این اعضای بدن را بهتر از هرکسی میدانند. زانوها، از مهمترین مفاصل بدن هستند که به دلیل فشار و تنشهای مکرر ناشی از حرکات ورزشی، به شدت در معرض آسیب قرار دارند. آسیبدیدگی زانو تنها فعالیتهای ورزشی را تحت تاثیر قرار نداده و درصورت عدم درمان به موقع، عوارضی مادامالعمر به همراه خواهد داشت. در ادامه، به بررسی 10 مورد از شایعترین آسیبهای ورزشی زانو و روشهای درمان آنها خواهیم پرداخت. همراه ما باشید تا بیاموزید چگونه از این مفاصل، مراقبت کنید.
معرفی 10 آسیب زانو در ورزشکاران همراه علائم و راهکارها
در رفتگی زانو
در رفتگی زانو یکی از آسیبهای جدی است که معمولاً در اثر ضربه یا سقوط شدید رخ میدهد. در این حالت، استخوانهای زانو از موقعیت طبیعی خود خارج میشوند و میتوانند به بافتهای نرم اطراف آسیب برسانند. این نوع آسیب معمولاً با درد شدید، تورم و ناتوانی در حرکت همراه است. برای تشخیص در رفتگی زانو و بررسی آسیبهای شریانی ناشی از آن ممکن است پزشک دستور عکس برداری و آرتریوگرام را بدهد.
علائم و نشانههای در رفتگی زانو:
- درد شدید و ناگهانی
- تورم و کبودی
- ناتوانی در حرکت دادن زانو
- تغییر شکل ظاهری زانو
- از دست دادن نبضض یا حس در قسمت زیر زانو
درمانهای خانگی و پزشکی در رفتگی زانو:
مراحل اولیه درمان باید تحت نظر پزشک صورت پذیرد. برای این کار پزشک ساق پا را جابجا میکند تا مفاصل به جای خود برگردند. در موارد شدید ممکن است به جراحی نیاز باشد. پس از طی مراحل اولیه درمان، زانو را با آتل فیکس میکنند تا حرکتی نداشته باشد. استراحت، مهمترین کار برای درمان دررفتگی زانو است. میتوان از کمپرس سرد برای کاهش تورم و ناراحتی استفاده کرد. مدت کوتاهی پس از آسیب، با انجام فیزیوتراپی و ورزشهای تایید شده در کلاس توانبخشی ورزشی، میتوان عملکرد زانوها را به تدریج تقویت کرد.
شکستگی کشکک
شکستگی کشکک (پاتلا) معمولاً ناشی از ضربه مستقیم یا فشار زیاد به زانو است. این آسیب باعث بروز درد شدید در ناحیه جلوی زانو میشود و ممکن است حرکت پا را محدود کند. شکستگی کشکک میتواند به صورت کامل یا ناقص باشد و بسته به شدت آن، نیاز به درمان متفاوتی دارد.
علائم و نشانههای شکستگی کشکک:
- درد شدید در ناحیه کشکک و جلو زانو
- تورم و کبودی
- ناتوانی در خم کردن یا راست کردن یا بالا آوردن زانو
- نقص شدید در کاسه زانو
درمانهای خانگی و پزشکی شکستگی کشکک:
انتخاب نوع درمان بستگی به میزان آسیبدیدگی زانو دارد، در موارد خفیف، استفاده از وسایل کمکی مانند آتل، گچ یا زانوبند برای فیکس نگداشتن زانو رایج است و در موارد شدید، ممکن است نیاز به جراحی باشد. بهبودی کامل شکستگی کشکک درصورت مراقبت صحیح و انجام به موقع فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی توصیه شده، امکانپذیر است.
تاندونیت کشکک
تاندونیت کشکک التهاب تاندون کشکک است که معمولاً در اثر استفاده بیش از حد یا حرکات تکراری در ورزشکاران ایجاد میشود. این آسیب میتواند باعث درد مزمن در ناحیه جلوی زانو شود و فعالیتهای ورزشی را دشوار کند. درمان سریع این عارضه در پیشگیری از پیشرفت آن اهمیت بالایی دارد.
علائم و نشانههای تاندونیت کشکک:
- درد در ناحیه کشکک، به ویژه هنگام بالا رفتن از پلهها
- تورم خفیف
- احساس سفتی در زانو
- افزایش درد هنگام فعالیتهایی مانند دویدن، نشستن طولانی و پریدن
درمانهای خانگی و پزشکی تاندونیت کشکک:
برای درمان این عارضه ممکن است پزشک داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی را تجویز کند. اما درمان اصلی آن، پرهیز از فعالیتهای شدید و خودسرانه و فیزیوتراپی و توانبخشی تحت نظر متخصص است. افراد با حضور مستمر در باشگاه آمادگی جسمانی و انجام تمرینات صحیح و استاندارد، میتوانند این عارضه را درمان کنند.
بورسیت زانو
بورسیت زانو، به معنای التهاب بورسها (کیسههای پر از مایع) در اطراف مفصل زانو است که معمولاً به دلیل فشار مکرر یا ضربه ایجاد میشود. این وضعیت میتواند باعث درد، تورم و محدودیت حرکت شود. این مشکل، علائمی شبیه به تاندونیت، آرتریت و شکستگیهای خفیف دارد و برای تشخیص آن باید به پزشک مراجعه کرد.
علائم و نشانههای بورسیت زانو:
- درد در ناحیه زانو، به ویژه هنگام خم شدن
- تورم قابل مشاهده
- احساس گرما یا قرمزی در اطراف ناحیه آسیبدیده
- محدودیت در خم و راست کردن زانو
درمانهای خانگی و پزشکی بورسیت زانو:
در بیشتر مواقع، بورسیت زانو خود به خود و با کمی استراحت درمان میشود. اما در موارد پایدار که با استراحت و تغییر سبک زندگی، بهبودی حاصل نشود ممکن است نیاز به درمانهای دیگری مانند مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی، تزریق کورتیکواستروئید و یا حتی آسپراسیون و جراحی باشد.
سندروم باندایلیوتیبیال
سندروم باندایلیوتیبیال (ITBS) یکی از شایعترین آسیبها در ورزشکاران دو و میدانی و دوچرخهسواری است که ناشی از اصطکاک باند ایلیوتیبیال با استخوان فمور است. این وضعیت نه در اثر ضربه و تروما که در اثر استفاده بیش از حد از مفاصل رخ میدهد. بهترین درمان آن، پیشگیری از آن است زیرا علائم ممکن است زمانی بروز کنند که برای درمان کمی دیر شده باشد.
علائم و نشانههای سندروم باندایلیوتیبیال:
- درد در ناحیه خارجی زانو
- افزایش درد هنگام دویدن یا پیادهروی
- احساس سفتی در ناحیه کمر، باسن و ران
- کاهش درد با استراحت
درمانهای خانگی و پزشکی سندروم باندایلیوتیبیال:
بهترین درمان این عارضه استراحت و کاهش فعالیتهای شدید ورزشی و جایگزین کردن آنها با تمرینهای توانبخشی است. داروهای مسکن و ضدالتهاب برای کاهش ناراحتی خوب هستند اما برای درمان کافی نمیباشند. کلاسهای توانبخشی ورزشی گزینهای مناسب برای حفظ سلامت بدن هستند که به شما کمک میکنند درمانی موثثر داشته باشید و در طول درمان نیز بدن خود را در حالتی استاندارد نگهدارید.
آسیبدیدگی رباط زانو
آسیبدیدگی رباط زانو، به ویژه رباط صلیبی قدامی (ACL)، یکی از شایعترین آسیبها در ورزشکاران است که معمولاً در حین حرکات ناگهانی یا چرخش رخ میدهد. این نوع آسیب میتواند باعث درد شدید، تورم و ناپایداری مفصل شود.
علائم و نشانههای آسیبدیدگی رباط زانو:
- درد ناگهانی و شدید
- تورم سریع در ناحیه زانو
- شنیدن صدای بلند از زانو هنگام آسیب
- احساس ناپایداری هنگام راه رفتن و شل بودن مفصل
- خالی کردن زانو
- انحراف زانو به سمت بیرون
درمانهای خانگی و پزشکی آسیبدیدگی رباط زانو:
برخی از انواع خفیف آسیب رباط زانو با استراحت و به خودی خود خوب میشوند. اما در موارد شدید، ممکن است به انجام جراحی ترمیمی، استراحت و فیزیوتراپی برای مدتی طولانی نیاز باشد.
پارگی مینیسک
پارگی مینیسک یکی دیگر از آسیبهای رایج زانو است که معمولاً ناشی از چرخش ناگهانی یا فشار زیاد بر روی مفصل زانو رخ میدهد. این آسیب میتواند باعث درد، تورم و محدودیت حرکت شود.
علائم و نشانههای پارگی مینیسک:
• درد در ناحیه داخلی یا خارجی زانو
• تورم خفیف تا متوسط
• احساس قفل شدن یا عدم توانایی در حرکت دادن زانو
• افزایش درد هنگام فعالیت
درمانهای خانگی و پزشکی پارگی مینیسک:
برای درمان این آسیب باید از روشهایی مانند استراحت و کمپرس سرد استفاده کرد. هرگونه حرکت دادن، ماساژ، فعالیت ورزشی میتواند این آسیب را تشدید کند. در مراحل بعدی استفاده از زانوبندهای مخصوص توصیه میشود و اگر هیچکدام از روشها پاسخگو نباشند، ممکن است نیاز به جراحی باشد. بهترین درمان آسیب مینیسک نیز پیشگیری از آن است زیرا حتی پس از بهبودی و انجام تمرینات توانبخشی نیز، آسیب مینیسک مانع از انجام فعالیتهای ورزشی سنگین خواهد شد.
سندروم درد پاتلوفمورال
سندروم درد پاتلوفمورال معمولاً ناشی از اختلال در نحوه حرکت کشکک بر روی استخوان فمور است. این وضعیت باعث بروز درد در قسمت جلوی زانو میشود. این عارضه در اثر خم و راست کردن زیاد زانو به وجود آمده و در ورزشهایی مانند دوچرخه سواری، دویدن و پرش شایعتر است.
علائم و نشانههای سندروم درد پاتلوفمورال:
• درد در قسمت جلویی زانو، به ویژه هنگام نشستن یا بالا رفتن از پلهها
• احساس سفتی یا ناراحتی در ناحیه زانو
• افزایش درد پس از فعالیت
درمانهای خانگی و پزشکی سندروم درد پاتلوفمورال:
درمان این عارضه با استراحت و کاهش فعالیتهای فیزیکی، ورزشهای توانبخشی و فیزیوتراپی و استفاده از ارتز در کفش میسر است.
بیماری ازگود اشلاتر
بیماری ازگود اشلاتر یک عارضه شایع در نوجوانان ورزشکار است که ناشی از التهاب تاندون کشکک در محل اتصال آن به استخوان ساق پا است و بر صفحه رشد در سینه تیبیا تاثیر گذاشته و باعث تورم و درد میشود.
علائم و نشانههای بیماری ازگود اشلاتر:
- درد در قسمت جلویی زانو، به ویژه هنگام فعالیت
- تورم خفیف زیر کشکک
- حساسیت به لمس در ناحیه اتصال تاندون
- افزایش درد در حین دویدن یا پریدن
درمانهای خانگی و پزشکی بیماری ازگود اشلاتر:
این بیماری پس از سن بلوغ و بسته شدن صفحه رشد معمولاً خودبخود درمان میشود. با این حال، استراحت، پرهیز از فعالیتهای ورزشی سنگین، کمپرس سرد و انجام ورزشهای توانبخشی به درمان آن کمک میکنند.
کشیدگی چهارسر ران و همسترینگ
کشیدگی چهارسر ران و همسترینگ یکی دیگر از آسیبهای رایج ورزشی است که معمولاً ناشی از حرکات ناگهانی یا فشار زیاد ایجاد میشود و اغلب در اثر ورزشهایی شامل دویدن، پریدن و تغییر مسیر ناگهانی دارند ایجاد میشود. در این عارضه فیبرهای عضلانی دچار کشیدگی زیاد و حتی پارگی میشوند.
علائم و نشانههای کشیدگی چهارسر ران و همسترینگ:
- درد ناگهانی در ناحیه ران یا پشت پا
- تورم خفیف تا متوسط
- ضعف عضلانی یا محدودیت حرکت
درمانهای خانگی و پزشکی کشیدگی چهارسر ران و همسترینگ:
درمان این عارضه نیز با استراحت، کمپرس سرد، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی و فیزیوتراپی یا ورزشهای توانبخشی میسر است.
سخن پایانی
آسیبهای زانو یکی از چالشهای اصلی ورزشکاران هستند که میتوانند تأثیر زیادی بر عملکرد ورزشی آنها داشته باشند. پیشگیری از این آسیبها بهترین درمان است. با این حال، در صورت بروز هرگونه آسیب، مراجعه سریع به پزشک، انجام اقدامات درمانی و مراقبتهای ثانویه اهمیت زیادی دارد. شرکت انجام فعالیتهای ورزشی توانبخشی در باشگاههای حرفه ای و تحت نظر مربیان خبره نیز از جمله اقدامات مهم برای بهبودی سریع است. ورزشکاران با انجام مراقبتهای گفته شده در این مقاله میتوانند به سرعت به فعالیت ورزشی خود بازگردند.
