در دوران بارداری تغییرات زیادی در بدن ایجاد میشود که یکی از رایجترین آنها ایجاد ترکهای پوستی است. این ترکها به صورت خطوط فرو رفته قرمز، بنفش یا سفید روی پوست دیده میشوند و روی شکم، باسن، رانها، پهلوها و سینه ظاهر میشوند. در این مقاله از تندرستیها، راهکارهایی برای پیشگیری از ترک پوستی در بارداری، روشهای درمان و علت ایجاد آنها را بررسی میکنیم.
ترک پوستی چیست و در کدام بخشهای بدن ظاهر میشود؟
ترک پوستی که به آن استریا نیز گفته میشود، خطوطی فرو رفته و کشیده روی پوست هستند که ممکن است به رنگ قرمز، بنفش یا نقرهای دیده شوند. این ترکها در نواحی زیر ظاهر میشوند:
- شکم
- سینه
- پهلوها
- باسن
- رانها
چرا ترکهای پوستی در بارداری شایع هستند؟
حدود 50 تا 90 درصد زنان باردار قبل از زایمان (از ماه ششم یا هفتم بارداری) ترکهای پوستی را تجربه میکنند.
پزشکان بر این باور هستند که هورمونهای بارداری باعث افزایش این ترکها میشوند، زیرا آب بیشتری وارد پوست شده و آن را نرم و مستعد کشیدگی میکند.
علت ایجاد ترک پوستی در دوران بارداری چیست؟
ترکهای پوستی در واقع نوعی اسکار هستند که به دلیل پارگیهای ریز در لایه میانی پوست ایجاد میشوند.
به دنبال افزایش وزن شدید در بارداری، پوست به سرعت کشیده میشود و به علت تغییرات هورمونی، الاستین و کلاژن پوست کاهش مییابد که این عوامل در کاهش انعطافپذیری پوست تاثیر بسزایی دارند.
در این شرایط پوست نمیتواند خود را به موقع ترمیم کند و خطوطی به شکل ترک روی پوست ظاهر میشوند.
عوامل ژنتیکی نیز در ایجاد این ترکها نقش دارند، اگر مادر شما در دوران بارداری ترک پوستی داشته است، احتمال بروز آن در شما نیز بیشتر است.
راهکارهایی برای پیشگیری از ترک پوستی در بارداری
با گذشت زمان، درمان ترکهای پوستی سختتر میشود، بنابراین بهتر است به محض ایجاد شدن ترکها، در همان مراحل اولیه برای درمان آنها اقدام کنید تا نتیجه بهتری بگیرید.
راهکارهای موثر برای پیشگیری از ترک پوستی در بارداری عبارتند از:
1. استفاده منظم از روغن یا کرم ترک پوستی
روزانه از روغنها و کرمهای مخصوص ترک پوستی استفاده کنید (مخصوصا پس از حمام، تا رطوبت در پوست حفظ شود) تا انعطافپذیری پوست افزایش و احتمال ایجاد پارگی، خارش و خشکی پوست کاهش یابد.
2. کنترل وزن
رعایت تغذیه سالم، انجام ورزشهای سبک و بدون خطر در بارداری، کنترل وزن و جلوگیری از افزایش ناگهانی آن، احتمال ایجاد ترکهای پوستی در این دوران را کاهش میدهد زیرا این ترکها در اثر افزایش سریع وزن و کشیده شدن پوست ظاهر میشوند.
3. نوشیدن آب کافی
حدود ۸ لیوان آب در روز بنوشید تا سلامت عمومی پوست حفظ شود.
پوست هیدراته نرم است و کمتر دچار پارگی میشود.
به جای استفاده از نوشیدنیهای کافئیندار مثل قهوه که باعث کمآبی میشوند، از آب لیمو، آب میوههای طبیعی یا نوشیدنیهای بدون کافئین استفاده کنید.
4. تغذیه سالم
داشتن رژیم غذایی مقوی سرشار از پروتئین، زینک و ویتامینهای C ،D و E در حفظ سلامت پوست و جلوگیری از ایجاد ترکهای پوستی بسیار موثر است.
غذاهای طبیعی و رنگارنگ مصرف کنید. صبحانهای شامل تخم مرغ و انواع توتها داشته باشید.
در برنامه تغذیه خود از غلات کامل مثل نان سبوسدار و جو دوسر، پروتئینهای کمچرب مانند مرغ، لبنیات برای دریافت کلسیم، میوهها و سبزیجات فراوان برای دریافت فیبر استفاده کنید.
علاوه بر این موارد، از مصرف بهترین مکملها برای زنان باردار که توسط پزشک تجویز میشود غافل نشوید.
5. مصرف ویتامین C
این ویتامین که در بسیاری از میوهها، سبزیجات و مرکبات مانند پرتقال یافت میشود، برای تولید کلاژن ضروری است و در حفظ انعطافپذیری پوست و کاهش چین و چروک نقش مهمی دارد و احتمال تشکیل ترکهای پوستی را کاهش میدهد.
6. دریافت ویتامین D
ویتامین D در محصولات لبنی مثل شیر و ماست، نان و غلات صبحانه یافت میشود. بهترین راه دریافت این ویتامین از طریق قرار گرفتن در معرض نور خورشید است. وجود مقادیر کافی از ویتامین D در بدن خطر ایجاد ترک پوستی را کاهش میدهد.
7. استفاده از مواد غذایی حاوی زینک
زینک مادهای است که به ترمیم پوست و کاهش التهاب کمک میکند، سلامت پوست را افزایش میدهد و احتمال ایجاد ترک پوستی را کم میکند.
مصرف غذاهای حاوی زینک مانند آجیل و ماهی به حفظ سلامت پوست کمک میکند.
8. درمان ترکهای تازه به محض ظاهر شدن
درمان ترک پوستی در اوایل بارداری بسیار آسانتر است، بنابراین از همان ابتدا از کرمها و روغنهای مخصوص استفاده کنید.
روشهای درمان ترکهای پوستی
با اینکه پیشگیری از ترک پوستی در بارداری دشوار است، اما روشهایی برای کاهش ظاهر ترکها وجود دارد که عبارتند از:
1. کرم رتینوئید
رتینوئید مشتق ویتامین A است. این کرم با تحریک کلاژنسازی پوست، تیرگی ترکها را کمتر میکند و ظاهر ترکها، مخصوصا ترکهای جدید را بهبود میبخشد.
نکته مهم: مصرف رتینوئیدها در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود.
2. لیزردرمانی
تولید کلاژن و الاستین در پوست را تحریک میکند. نوع لیزر مناسب توسط پزشک با توجه به شدت ترکها انتخاب میشود.
3. اسید گلیکولیک
کرمها و پیلینگهای حاوی اسید گلیکولیک نیز برای کاهش ظاهر ترکها استفاده میشوند.
برای مطالعه بیشتر میتوانید به مقاله ترکهای پوستی بارداری در وبسایت دکتر مهرنوش مهدی نیا مراجعه کنید.
سخن پایانی
در واقع هیچ محصول خاصی برای پیشگیری از ترک پوستی در بارداری وجود ندارد. خوشبختانه، ترکهای پوستی در بارداری با گذشت زمان کمرنگ شده و از قرمز یا صورتی به نقرهای یا سفید متمایل میشوند.
با رعایت نکات ذکر شده میتوانید احتمال ایجاد ترکها را تا حدود زیادی کاهش دهید. تغذیه سالم، نوشیدن آب کافی، استفاده منظم از کرمها و روغنهای مخصوص، کنترل وزن و شروع درمان در همان مراحل اولیه بسیار موثر هستند.
در صورتی که این ترکها زیاد شدند حتما با متخصص زنان مشورت کنید تا علت این موضوع مشخص شود و پزشک درمان مناسبی برای شما تجویز کند.
سوالات متداول
بهترین راه پیشگیری از ترک پوستی در بارداری چیست؟
استفاده منظم از کرم و روغن مخصوص، نوشیدن آب کافی، تغذیه سالم و کنترل وزن.
آیا کرمهای ضد ترک بارداری موثرند؟
این کرمها ترکها را به طور کامل حذف نمیکنند، اما با حفظ رطوبت و افزایش انعطافپذیری پوست، احتمال ایجاد آنها را کاهش میدهند.
ترک پوستی در ماه چندم بارداری ظاهر میشود؟
معمولا از ماه ششم تا هفتم بارداری.
چه کسانی بیشتر مستعد ترک پوستی در بارداری هستند؟
افرادی با سابقه خانوادگی ترک پوستی، افزایش وزن سریع، پوست خشک یا کمبود ویتامینها بیشتر دچار ترک پوستی بارداری میشوند.
